<?xml version="1.0" encoding="ISO-8859-1"?>
<rss version="0.92">
 <channel>
  <title>Vísindavefurinn</title>
  <link>http://www.visindavefur.is</link>
  <description>Á Vísindavefnum svara fræðimenn spurningum almennings á öllum sviðum vísinda og fræða.</description>
  <lastBuildDate>Tue, 14 Feb 2012 19:57:05 GMT</lastBuildDate>
  <item>
   <title>Hvernig getur þú soðið egg í nákvæmlega 9 mínútur með tveimur stundaglösum þar sem annað mælir 4 mínútur og hitt 7 mínútur?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61900</link>
   <pubDate>Tue, 14 Feb 2012 09:53:26 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Ætla má að spyrjandi hafi ekki í huga að sjóða egg með þessari aðferð, heldur sé spurningin frekar hugsuð sem heilabrot. Í svarinu verður þess vegna gengið út frá eftirfarandi:

Sandurinn í stundaglösunum rennur alltaf niður með sama hraða.
Hægt er að snúa stundaglösunum við „óendanlega hratt“, án þess að nokkur tími líði.

Hér fyrir neðan fylgir lausn á gátunni og þeir sem vilja spreyta sig á henni ættu því að gera það núna, áður en lengra er haldið.

Hvernig er hægt að sjóða egg í nákvæ...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvaða áhrif hefur gangráður á venjulegt líf fólks?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=51401</link>
   <pubDate>Tue, 14 Feb 2012 09:13:46 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Gervigangráður sem starfar rétt hefur lítil sem engin áhrif á venjulegt líf fólks. Það tekur nokkrar vikur að jafna sig eftir aðgerð og lengist sá tími með aldri. Hjá flestum fer lífið í sömu skorður og áður eftir fáeina daga. Gangráðurinn á ekki að hindra fólk við vinnu eða í líkamsrækt en það kemur fyrir að hann færist aðeins úr stað og valdi verk við áreynslu. Þá á að hafa samband við lækni sem hagræðir gangráðnum og færir hann lítillega til og ætti það að leysa vandann. 

Gangráður á ekki ...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvaðan kemur hraunið sem liggur yfir Hafnarfirði og að hluta til Garðabæ, og kom það allt úr sama gosi?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61463</link>
   <pubDate>Mon, 13 Feb 2012 09:23:03 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Fyrir um 8000 árum varð eldgos sem myndaði eldborgina Búrfell fyrir sunnan Hafnarfjörð og þaðan runnu í því gosi hraunin sem sýnd eru á meðfylgjandi korti. Í heild sinni nefnast þau Búrfellshraun, en eins og sést á kortinu bera ýmsir hlutar þess sérstök nöfn, svo sem Smyrlabúðarhraun, Gráhelluhraun, Lækjarbotnahraun, Urriðakotshraun, Hafnarfjarðarhraun, Garðahraun og Gálgahraun. 

Búrfellshraun. Smellið á myndina til þess að sjá hana stærri.
Guðmundur Kjartansson jarðfræðingur rannsakaði Búrf...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvernig er hægt að leggja saman kvaðratrætur og draga þær hvora frá annarri?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61488</link>
   <pubDate>Mon, 13 Feb 2012 09:15:00 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Upphaflega spurningin var sem hér segir:

Hvernig leggur maður saman rætur (til dæmis $\sqrt{52}+\sqrt{32}$) og hvernig dregur maður þær frá hvor annarri (til dæmis $\sqrt{21} - \sqrt{7}$)?

Kvaðratrótum af heilum tölum má skipta í tvo flokka:

Ef talan undir rótinni er ferningstala, sem er annað veldi heillar tölu, er kvaðratrót hennar heil tala. Til dæmis er $64 = 8^2$ ferningstala og kvaðratrót hennar, $\sqrt{64}$, er heila talan $8$.

Ef talan undir rótinni er ekki ferningstala er kv...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvað efnahagslegu afleiðingar hefði það fyrir heiminn og Ísland ef við gætum flutt smástirnið 433 Eros til jarðar, en það er fullt af gulli?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61823</link>
   <pubDate>Fri, 10 Feb 2012 09:46:59 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Smástirni eru litlir hnettir úr málmum og bergi. Þau ganga um sólina en eru ekki nægilega stór til að geta talist til reikistjarna. Smástirni eru oft óregluleg í lögun þar sem þyngdarkrafturinn er ekki nægilega mikill til þess að þau myndi kúlulaga hnött.

Eins og fram kemur í svari við spurningunni Hvað eru smástirni? eru smástirni afgangsefni frá myndun sólkerfisins. Þau liggja aðallega í belti milli reikistjarnanna Mars og Júpíters.

Smástirnið 433 Eros uppgötvaðist árið 1898. Það var fyr...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvernig er dýralífið á Spáni?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=60289</link>
   <pubDate>Fri, 10 Feb 2012 09:43:56 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Dýralíf á Spáni er mjög fjölbreytt enda er landið stórt. Á Spáni er löng strandlengja, þar er hálendi, skógar og síðast en ekki síst mikið fjalllendi. Sennilega hefur dýralíf í árdaga verið mun ríkulegra þar en í dag. Rúmlega tvö þúsund ára borgarsamfélag á Spáni og umtalsverður landbúnaður sem þar hefur verið stundaður hefur vissulega sett mark sitt á dýralíf landsins.

Suðræn fjallagemsa af deilitegundinni Rupicapra pyrenaica parva.Spendýr:

Talið er að 115 tegundir spendýra finnist á Spán...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvaða efnafræðilegi munur er á íslensku neftóbaki og sænsku munntóbaki?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=57669</link>
   <pubDate>Thu, 9 Feb 2012 10:26:28 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Hrátóbakið sem notað er í íslenska neftóbakið kemur annars vegar frá Swedish Match í Svíþjóð og hins vegar frá Danmörku. Swedish Match er aðalframleiðanda sænska munntóbaksins sem kallast snus.

Íslenska neftóbakið fæst sem duft í dósum og tóbakshornum.Snusið inniheldur blöndu af hrátóbaki (möluð tóbakslauf), vatni, salti, natrín karbónati (Na2CO3), bragðefnum og rakaefnum (e.  humectants). Í íslenska neftóbakinu er hrátóbak, pottaska (kalín karbónat, K2CO3), ammoníak (NH3), salt og vatn. 

...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvernig eyðist Amasonskógurinn og hversu mikið af honum hverfur daglega og á einu ári?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=24115</link>
   <pubDate>Thu, 9 Feb 2012 09:27:30 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Það var ekki fyrr en upp úr 1970 að regnskógareyðing fór að verða vandamál í Amasonregnskóginum og þá sérstaklega eftir að 5300 km löng hraðbraut (e. Trans Amazonian Highway) var lögð þvert í gegnum skóginn í Brasilíu árið 1972. Með hraðbrautinni jókst aðgangur manna að skóginum og hraði skógareyðingar margfaldaðist. Skógareyðing í Brasilíu hefur fylgt efnhagsástandi landsins nokkuð vel, á krepputímum er minna eytt en góðærum fylgir meiri eyðing. Í fyrstu voru það aðallega kúabændur og fátækir s...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvers vegna var Kópavogsfundurinn haldinn og hver var tilgangurinn með honum?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61371</link>
   <pubDate>Wed, 8 Feb 2012 10:22:46 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Kópavogsfundurinn 1662 var afleiðing af atburðum sem höfðu gerst í Danmörku næstu ár á undan. Í danska konungsríkinu hafði aðallinn lengi ráðið miklu. Konungar voru kjörnir, þótt þeir væru jafnan valdir úr ríkjandi konungsfjölskyldu, og gátu aðalsmenn sett nýjum konungi skilyrði sem takmörkuðu völd hans. Stéttaþing, þar sem aðallinn réði miklu, tóku mikilvægar ákvarðanir um löggjöf og skatta. Aðallinn greiddi ekki skatt en átti í stað þess að halda uppi landvörnum ríkisins. 

Friðrik III (1609...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Af hverju fær maður ekki marblett ef maður er laminn með appelsínum í poka?&#13;
</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61896</link>
   <pubDate>Wed, 8 Feb 2012 10:12:37 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Marblettir myndast þegar högg sem lendir á líkamanum nær að rjúfa litlar bláæðar og háræðar undir húðinni. Þá lekur blóð úr æðunum og rauðkornin sem safnast fyrir undir húðinni valda bláum, fjólubláum, rauðum og svörtum lit fyrstu dagana eftir höggið.

Nánar er sagt frá marblettum í svari Þuríðar Þorbjarnardóttur við spurningunni Hvað er marblettur? og bendum við lesendum á að lesa það sér til frekari fróðleiks.

Ef marblettir myndast ekki eftir högg með appelsínupoka er ástæðan sú að höggið...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvað er röntgen og getur röntgengeislinn verið hættulegur?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=16599</link>
   <pubDate>Tue, 7 Feb 2012 09:11:44 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Oftast þegar orðið röntgen er notað í daglegu tali er átt við rannsóknir með röntgengeislum sem gerðar eru til sjúkdómsgreiningar. Orðið vísar þá annaðhvort til rannsóknarinnar sjálfrar eða staðarins þar sem hún er gerð, það er röntgendeildarinnar.

Nafnið röntgen er þannig til komið að geislarnir voru nefndir í höfuðið á þeim sem uppgötvaði þá fyrst árið 1895, Wilhelm Conrad Röntgen. Röntgen sjálfur kynnti hinn áður óþekkta geisla til sögunnar sem X-geisla, en vísindamenn honum samtíða nefndu...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Getið þið sagt mér frá eitruðu sprettköngulónni og af hverju éta kvendýr hennar karlana eftir mökun?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=61585</link>
   <pubDate>Tue, 7 Feb 2012 09:01:26 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Sprettkönguló (Latrodectus hasselti, e. redback spider) er baneitruð könguló af ættkvíslinni Latrodectus, en til þeirrar ættkvíslar telst líka hin alræmda svarta ekkja (Latrodectus mactans). Sprettköngulóin er einlend í Ástralíu en berst stundum með matvælum sem flutt eru þaðan til annarra landa.

Sprettköngulóin er tiltölulega smávaxin, kvendýrin eru um einn cm á lengd og karldýrin 3-4 mm. Það er fleira en stærðin sem aðgreinir kynin. Kvendýrin eru svört (stundum brúnleit) með appelsínugulri ...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hvað áhrif hefði það á lofslag í heiminum ef allir regnskógar jarðarinnar eyddust?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=57417</link>
   <pubDate>Mon, 6 Feb 2012 09:54:28 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Það er mjög erfitt að spá fyrir um hvaða afleiðingar eyðing regnskóganna mundi hafa enda er enn mörgum spurningum ósvarað um hringrás kolefnis og súrefnis á jörðinni. Amasonregnskógurinn er uppspretta mikils hluta ferskvatns á jörðinni og hefur áhrif á veðrakerfi Norður- og Suður-Ameríku. Regnskógartré eru geysistórar kolefnisgeymslur, jafnvel á heimsmælikvarða. Í trjám Amasonregnskógarins er að finna um 1,2 x 1014 kg (120.000.000.000.000 kg) af kolefni. 

Í heilbrigðum regnskógi er jafnvægi, ...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Getur jafnarma þríhyrningur haft allar hliðar jafnlangar?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=58472</link>
   <pubDate>Mon, 6 Feb 2012 09:18:31 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Spurningin stafar væntanlega af óvissu spyrjanda um merkingu hugtaksins „jafnarma þríhyrningur“. Óformleg könnun höfundar þessa svars hefur leitt í ljós að tvær ólíkar skilgreiningar á hugtakinu koma fyrir í innlendri sem og erlendri umfjöllun um stærðfræði:

Jafnarma þríhyrningur er þríhyrningur sem hefur nákvæmlega tvær jafnlangar hliðar.
Jafnarma þríhyrningur er þríhyrningur sem hefur að minnsta kosti tvær jafnlangar hliðar.

Munurinn á þessum skilgreiningum felst einmitt í því hvort jaf...]]></description>
  </item>
  <item>
   <title>Hver eru sex fjölmennustu löndin í Evrópu og hver er íbúaþéttleiki þeirra?</title>
   <link>http://www.visindavefur.is/?id=58781</link>
   <pubDate>Fri, 3 Feb 2012 12:49:07 GMT</pubDate>
   <description><![CDATA[Þegar fólksfjöldi er metinn er litið til náttúrulegrar fjölgunar (e. natural growth) og fólksflutninga á milli ríkja. Náttúruleg fjölgun er munurinn á fjölda fæðinga og fjölda andláta innan ríkja. Íbúaþéttleiki er yfirleitt mældur sem hlutfall milli fjölda einstaklinga og ákveðinnar svæðiseiningar og yfirleitt settur fram sem fjöldi íbúa á ferkílómetra (km2). Vert er að taka fram að þær tölur sem notast er við í þessu svari eru frá árunum 2008 og 2009.

Hægt er að ímynda sér íbúaþéttleika í Ev...]]></description>
  </item>
 </channel>
</rss>

