Hvað tekur líkamann langan tíma að melta fæðu?

Svar

Það fer alfarið eftir því hvernig fæðan er samsett hversu langan tíma tekur að melta hana. Þumalputtareglan er þó sú að sólarhring eftir að við höfum borðað máltíð höfum við melt hana og losað okkur við þann hluta hennar sem við getum ekki melt.



Meltingarvegurinn nær allt frá munni til endaþarms og er nokkurra metra langur. Fæðan berst frá munni og allt niður í ristil og hefst mislengi við á hverjum stað. Þannig er hún fremur stutt í munninum eftir því hversu vel við tyggjum hana áður en kyngt er, oft aðeins nokkrar sekúndur.

Eftir kyngingu er fæðan 5-6 sekúndur að flytjast niður vélindað frá koki til maga. Þar er hún mun lengur eða 2-4 klukkutíma áður en hún berst áfram í skeifugörnina sem er efsti hluti smáþarma. Í smáþörmum fara fram lokaskref efnameltingar og upptaka meltra næringarefna. Oftast er fæðan þar í 5-6 klukkutíma.

Að lokum berst fæðan í ristilinn þar sem upptaka vatns og steinefna fer fram og saur er myndaður úr ómeltanlegu efni. Það líða yfirleitt á bilinu 12 til 24 klukkutímar áður en við losum hægðir sem verða til í kjölfarið um endaþarminn. Tíminn sem fæðan er í ristlinum getur þó verið enn lengri.

Heildartíminn sem fæðan er að fara í gegnum meltingarveginn er þannig 20-35 klukkustundir og er þá átt við vel samsetta máltíð sem inniheldur bæði meltanlegar sykrur og ómeltanlegar (trefjaefni), fitu, prótín og fleira.

Frekari fróðleikur á Vísindavefnum:

• Hvað gerir maginn? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur
• Hvaða hlutverki gegnir ristillinn? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur
• Hvaða hlutverk hefur gallblaðran og hvaða áhrif hefur það á líkamann ef hún er tekin? eftir Bjarna Þjóðleifsson
• Af hverju melta meltingarfærin ekki sjálf sig um leið og þau melta fæðu? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur
• Hvernig starfa líffæri meltingakerfisins saman og hvaða efnaskipti fara þar fram? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur
• Hvernig brennir maður prótíni, kolvetni og fitu? eftir Þuríði Þorbjarnardóttur

Heimildir og mynd:

• MedicineNet.com
• NutriStrategy
• MadSci
• MayoClinic.com
• Web Book Publications