Ég las í grein frá 1919 að flugvöllur í Reykjavík þyrfti að vera 4-500 stikur á lengd, hvað er það samkvæmt metrakerfinu?

Svar

Stika er gömul lengdarmálseining og lengd hennar er nokkuð misjöfn. Ein stika getur jafngilt:

• einni alin
• einni og hálfri danskri alin
• 55,6 cm
• einum metra

Um lengdarmálseininguna alin er það að segja að hún táknar fjarlægðina frá olnboga fram fyrir fingurgóm, oftast góm löngutangar en stundum þumalfingurs. Samkvæmt lögum frá 1776-1907 samsvaraði ein alin 62,7 cm. Dönsk alin er jafn löng eða 62,77 cm og ein og hálf dönsk alin er þess vegna um 94,1 cm.

Um tíma var einnig reynt að nota orðið stika um lengdarmálseininguna metra og vel má vera að í greininni sem spyrjandi vísar á sé það raunin. Þá er stærð flugvallarins einfaldlega 400 til 500 metrar.

Sé miðað við að stikan hafi verið 55,6 cm, þá er flugvöllurinn í blaðagreininni á bilinu 222,4 m til 278 m á hvern veg. Ef við miðum við að greinarhöfundur hafi átt við stiku sem samsvaraði einni og hálfri danskri alin, þá er gert ráð fyrir flugvelli sem væri 400-500 metrar á hvern veg. Flugbrautir Reykjavíkurflugvallar í dag eru á bilinu 1-1,5 km.

Fyrsta flugtak frá Íslandi var 3. september árið 1919. Þá fór á loft úr Vatnsmýrinni tvíþekja af gerðinni AVRO 504K. Eins og sést á myndbandinu hér fyrir neðan þurftu slíkar vélar ekki langa flugbraut til flugtaks.



Heimildir:

• Sagan. (Skoðað 22.03.2012).
• Skólablaðið, 6. árgangur 1912, 4. tölublað - Timarit.is. (Skoðað 11.04.2012).

Spurningin hljóðaði svona í fullri lengd:

Ég var að lesa á Netinu í Morgunblaðinu frá 25. maí 1919 grein um staðsetningu flugvallar í Reykjavík. Þar er sagt að flugvöllurinn þurfi að vera 4-500 stikur á hvern veg. Hvað er það mikið á okkar mælikvarða í dag? Þessi grein er afar fróðleg fyrir alla aðila.

Höfundur þakkar Þorvaldi Sigurðssyni fyrir að benda á að um tíma hafi orðið stika verið notað um metrann.