Eru ský á Mars?

Svar

Já, það eru ský á Mars, allt árið um kring. Skýin er jafnvel hægt að greina frá jörðinni með stjörnusjónauka.

Loftþrýstingurinn við yfirborð Mars er einungis 7 millibör eða um 144 sinnum lægri en loftþrýstingur jarðarinnar. Andrúmsloft Mars er þó greinilega nógu þétt til að bera veðrakerfi því þar eru ský og vindar. Mars er einnig þekktur fyrir gríðarlega sandstorma sem geta náð 100 km hraða á klukkustund. Stundum geysa þeir vikum saman. Sandstormar eru algengastir í sólnánd, það er þegar Mars er næst sólu.


Skýin á Mars eru hvít eða bláhvít á myndinni, sem var tekin úr Hubblesjónaukanum árið 1997. Gráleita myndin til hægri er höfð til hliðsjónar til að hægt sé að glöggva sig betur á skýjunum.
Hæstu skýin á Mars eru í um 80-100 km hæð, þau eru þunn og samsett úr frosnu koltvíildi (CO₂). Skýin myndast við það að koldtvíildið þéttist á rykögnum í loftinu. Til samanburðar má geta þess að hæstu skýin á jörðinni eru í um 80 km hæð.

Á Mars getur einnig að líta ský, mistur og þoku úr frosnu vatni. Þessi ský eru í 5-25 km hæð. Mistrið og þokan eru sérstaklega algeng snemma morguns en þá er hitastigið hvað lægst og vatnsgufan í andrúmsloftinu því líklegri til að þéttast.

Því er eins farið á Mars og á jörðinni að á vorin og sumrin þiðnar eitthvað af vatnsísnum og koltvíildisísnum (þurrísnum) á norður- og suðurpólnum á Mars. Vatnið og koltvíildið stígur þá upp í lofthjúpinn, þéttist og verður að skýjum. Við þetta þykkna skýin á Mars þar til vetur kemur á ný og vatnið og koltvíildið þéttist aftur á norður- og suðurpólnum.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Hvernig er lofthjúpur Mars? Er veður þar? eftir Ögmund Jónsson
• Hvernig er yfirborð Mars og hver er meðalhitinn þar? eftir Þorstein Þorsteinsson
• Hefur einhverntíma verið vatn á Mars? eftir Sæmund Ragnarsson, Atla Einarsson og Jón Atla Tómasson
• Er vatn á tunglinu? Hefur vatn fundist á einhverjum öðrum plánetum en jörðinni? eftir Sævar Helga Bragason

Frekara lesefni utan Vísindavefsins:

• Myndband af skýjum Mars

Heimildir:

• NASA uppgötvar snjókomu á Mars - Skoðað 08.10.10
• NASA - Mars - Skoðað 07.11.10
• space.com - sandstormar á Mars - Skoðað 07.11.10
• space.com - ský á Mars - Skoðað 07.11.10
• NASA - ský á Mars - Skoðað 11.11.10
• NASA - rykstormur á Mars - Skoðað 11.11.10

Mynd:

• NASA - Ský á Mars. Sótt 11.11.10