Hver eru helstu frumefni líkamans?

Svar

Helstu frumefni líkamans eru súrefni (O), kolefni (C), vetni (H) og nitur (N). Samtals eru þessi fjögur efni um 96% af heildarmassa líkamans. Ef við skoðum nánar hvar þau koma fyrir og hlutfall hvers efnis af heildar líkamsmassa er röðin eftirfarandi:

• Súrefni (O) 65,0% - Er í vatni og lífrænum efnum, nauðsynlegt fyrir frumuöndun.
  
  
• Kolefni (C) 18,5% - Er í öllum lífrænum efnum.
  
  
• Vetni (H) 9,5% - Er í vatni, öllum mat og flestum lífrænum efnum.
  
  
• Nitur (N) 3,2% - Finnst í öllum prótínum og kjarnsýrum (DNA og RNA).

Til viðbótar við þessi fjögur eru níu önnur frumefni sem eru samtals 3,9% af heildarmassa líkamans. Þau eru:

• Kalk (Ca) 1,5% - Nauðsynlegt fyrir hörku tanna og beina og fyrir margs konar líkamsstarfsemi, til dæmis blóðstorknun og samdrátt vöðva.
  
  
• Fosfór (P) 1,0% - Er í mörgum prótínum, öllum kjarnsýrum og ATP (orkumiðli frumunnar), nauðsynlegt byggingarefni tanna og beina.
  
  
• Kalín (K) 0,4% - Algengasta plúsjón í frumum, mikilvæg fyrir taugaboð og vöðvasamdrátt.
  
  
• Brennisteinn (S) 0,3% - Er í mörgum prótínum.
  
  
• Natrín (Na) 0,2% - Algengasta plúsjónin í utanfrumuvökva, nauðsynleg í blóði til að viðhalda vökvajafnvægi og fyrir taugaboð og vöðvasamdrátt.
  
  
• Klór (Cl) 0,2% - Algengasta mínusjónin í utanfrumuvökva, nauðsynleg í blóði og millifrumuvökva til að viðhalda vökvajafnvægi.
  
  
• Magnesín (Mg) 0,1% - Nauðsynlegt fyrir starfsemi margra ensíma.
  
  
• Joð (I) 0,1% - Nauðsynlegt fyrir myndun skjaldkirtilshormóna.
  
  
• Járn (Fe) 0,1% - Er í blóðrauða sem flytur súrefni um líkamann og í sumum ensímum sem eru nauðsynleg til framleiðslu ATP.

Þrettán önnur frumefni koma fyrir í snefilmagni og mynda þessi efni samtals það 0,1% af heildarmassa líkamans sem á vantar. Þau eru ál, bór, króm, kóbalt, kopar, flúor, mangan, mólybdenum, selen, kísill, tin, vanadín og sink.

Heimild:
Gerard J. Tortora (1997): Introduction to the Human Body - The Essentials of Anatomy and Physiology. Menlo Park, California: Benjamin Cummings.