Tímamótaritgerðir Einsteins á íslensku

Þorsteinn Vilhjálmsson, prófessor í eðlisfræði og vísindasögu og fyrrverandi ritstjóri Vísindavefsins, hefur hlotið styrk úr Almanakssjóði til að vinna að útgáfu á bókinni Efni og eindir, ljós og skammtar, með þýðingu á ritgerðum eftir Albert Einstein frá árinu 1905 ásamt inngangsorðum og öðru stoðefni fyrir almenna íslenska lesendur.

Í bókinni verða fimm tímaritsgreinar eftir Einstein sem birtust allar á árinu 1905 en það hefur verið kalla ár kraftaverkanna í lífi höfundarins. Fyrstu tvær greinarnar fjalla um sameindir efnisins, stærð þeirra og aðra eiginleika og og áhrif þeirra á mælanleg atriði. Síðan koma tvær greinar um takmörkuðu afstæðiskenninguna og að lokum tímamótagrein um ljósröfun og ljóseindir.

Fyrirhugað er að bókin komi út hjá Hinu íslenska bókmenntafélagi. Höfundar inngangsorða og stoðefnis auk Þorsteins eru eðlisfræðingarnir Jakob Yngvason og Þorsteinn Halldórsson. Reynt verður að gera efnið eins aðgengilegt almenningi og kostur er.

Almanakssjóður var stofnaður árið 1973. Markmið sjóðsins er meðal annars að styrkja rannsóknir í stjarnfræði og rímfræði, stærðfræði og stærðfræðilegri eðlisfræði og útgáfu vísindalegra rita í þessum fræðum. Þetta er annar styrkurinn sem veittur er úr sjóðnum á þessu ári.

Frekara lesefni á Vísindavefnum:

• Hvernig „verkar“ afstæðiskenning Einsteins? Hvernig getur hún útskýrt betur hvað er að gerast í alheiminum? eftir Þorstein Vilhjálmsson
• Hvað er afstæðiskenningin? eftir Þórð Jónsson
• Hvar er hægt að finna lesefni um Einstein og myndir af honum? eftir ÞV
• Hvenær var Einstein uppi? eftir HMH
• Hver var greindarvísitala Alberts Einsteins? eftir ÞV og HMS
• Hversu stór var heili Einsteins og hvaða svæði voru óvenjulega stór? eftir TÞ
• Gáta: Hver á fiskinn í gátu Einsteins? eftir Einar Örn Þorvaldsson

Mynd:

• Five Famous Quotes of Albert Einstein. Sótt 6.12.2010.